Τελευταία μηνύματα

Σελίδες: 1 ... 4 5 [6] 7 8 ... 10
51
Ο τρόπος με τον οποίο χαράζεται η πολιτική.

18. Προς το παρόν η χάραξη μιάς κεντρικής πολιτικής, εξαρτάται από την έγκριση νόμων δημιουργώντας έτσι, από διοικητικής πλευράς, πρακτικές κακώς προσαρμοσμένες ως προς: την ανάπτυξη ενός δυναμικού και ευαίσθητου εκπαιδευτικού συστήματος, τις αλλαγές πολιτικής που το κόμμα θέλει να υλοποιήσει, και ιδιαίτερα την αλλαγή του οικονομικού και κοινωνικού περίγυρου που έχει προκαλέσει η τεχνολογική εξέλιξη και η εμφάνιση της Ευρωπαϊκής ΄Ενωσης. Υπάρχει συχνότατα η παραδοχή ότι η ψήφιση ενός νομοσχεδίου εγγυάται την εδραίωση μιας πολιτικής. Στη συνέχεια αναλύουμε ποιες εξουσίες θεωρούμε απαραίτητο να παραμείνουν στο κεντρικό επίπεδο αποφάσεων και ποιες μπορούν να αποκεντρωθούν. Τέτοιου είδους ανάλυση θα πρέπει να αρχίσει με το εξής σκεπτικό: πρώτον, ποιες είναι οι καθεαυτού αρμοδιότητες των κεντρικών φορέων της εκπαίδευσης (ΥΠΕΠΘ κλπ) και, δεύτερον, να επεξεργαστεί συστηματικά όλους τους επιμέρους τομείς. Οι στόχοι όλης αυτής της δραστηριότητας πρέπει να βρίσκονται κάτω από συνεχή αξιολόγηση σε συνάρτηση με την ανάπτυξη του κατάλληλου θεσμικού πλαισίου.

19. Σε γενικές γραμμές, πιστεύουμε ότι οι υπάρχουσες ρυθμίσεις δεν επιτρέπουν στο Υπουργείο να ενεργεί και να αποφασίζει ορθολογικά. Χρειάζεται βέβαια κατάλληλο και επαρκές προσωπικό για σχεδιασμό, και πολιτική βούληση, ώστε οι πολιτικές να είναι δίκαιες, προγραμματισμένες και διαφανείς. Εξηγούμε πιο κάτω λεπτομερώς αυτά που απαιτούνται για να οδηγηθεί το σύστημα στις απαραίτητες αλλαγές.
52
Ποιοτική Αναβάθμιση

16. Με δεδομένη τη δυνατή κοινωνική και οικογενειακή αφοσίωση στην εκπαίδευση, το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα θα πρέπει να είναι ικανό για τη δημιουργία μιας υψηλής ποιότητας εκπαίδευσης. Από μερικές απόψεις αυτό γίνεται, αλλά τα αναγνωρισμένα μειονεκτήματα συμπεριλαμβάνουν:

Την έμμονη ιδέα που συσχετίζεται με το να χρησιμοποιείται ένα και μόνο βιβλίο διδασκαλίας, κάτι που ενισχύεται με τον ίδιο έμμονο τρόπο και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Αυτό συνδέεται με τον "παπαγαλισμό" (εκμάθηση από μνήμης), που επιβάλλεται για τις εισαγωγικές εξετάσεις με στόχο ην είσοδο στο πανεπιστήμιο και επηρεάζει τον τρόπο διδασκαλίας στα σχολεία της Β/θμιας Εκπαίδευσης από πτυχιούχους καθηγητές που έχουν υποστεί τα ίδια δεινά της παράδοσης. Οι δάσκαλοι/καθηγητές όλων των επιπέδων είναι δυσαρεστημένοι για την έλλειψη ελευθερίας.
Τις ολίγες ενδείξεις ζωντανής έκφρασης στο σχολικό χώρο. Στα σχολεία που επισκεφθήκαμε, δεν υπήρχαν εκθέματα της δουλειάς των μαθητών. Η πλειοψηφία των σχολείων, χωρίς καμία αμφισβήτηση, αποτελείται από πληκτικά κτίρια χωρίς κανένα ίχνος εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.

Τη χρησιμοποίηση ενός παράλληλου ιδιωτικού συστήματος εκπαίδευσης από όσους έχουν τη δυνατότητα. Για τις περισσότερες οικογένειες με ''παιδιά φροντιστηρίων'' , αυτό είναι αποθαρρυντικό για τα κρατικά σχολεία και αποτρέπει τους μαθητές να φοιτήσουν με αφοσίωση μέσα σ' αυτά. ΄Ομως αυτό το φαινόμενο είναι από μόνο του το σύμπτωμα μιάς κατάστασης απόρριψης της ποιότητας που τους παρέχεται.

17. Αρκετά είναι τα μέτρα που χρειάζονται για την ποιοτική αναβάθμιση για τα οποία και θα συζητήσουμε πιο κάτω. Συνοπτικά όμως, οραματιζόμαστε ένα σύνολο μέτρων με στόχο τη βελτίωση (που θα εξουδετερώσει τον υπάρχοντα φαύλο κύκλο που χαρακτηριστικό του είναι η χαμηλού επιπέδου ποιότητα) ως εξής: Ο δάσκαλος/καθηγητής είναι ο κύριος πόρος στο χώρο της εκπαίδευσης. Είναι απαραίτητο: να προσλαμβάνονται κατ' επιλογήν και όχι με βάση την επετηρίδα, να είναι αποτελεσματικά εκπαιδευμένοι, και με κάθε υποστήριξη (δια μέσου της κατάρτισής των από υπηρεσιακούς παράγοντες, της σωστής καθοδήγησης και των καλυτέρων συνθηκών εργασίας) ώστε να μετατραπεί το εκπαιδευτικό προσωπικό σ' ένα πλήρες επαγγελματικό εκπαιδευτικό σώμα.

Ο εκάστοτε καθηγητής, ανάλογα με την επαγγελματική του κρίση, θα πρέπει να ελαφρύνει τη διδακτική ύλη από το άψυχο βάρος ενός συγκεντρωτισμού, που βασίζεται σ' ένα και μόνο βιβλίο, ώστε ο ίδιος να μπορέσει να την προσαρμόσει στα τοπικά ενδιαφέροντα και ανάγκες. Η αποκέντρωση πρέπει να εξασφαλίσει ότι η εξουσία εναπόκειται όχι μόνο σ' αυτούς που παρέχουν την εκπαίδευση αλλά και σε εκείνους που την αποδέχονται. Η δουλειά του καθενός θα πρέπει να αξιολογείται για να εγγυηθεί την καλύτερη δυνατή ποιότητα μέσω αυτοκριτικής και εξωτερικής εποπτείας.
53
Βασικές κοινωνικές και ηθικές παραδοχές

Τα προβλήματα ξεκινούν όχι μόνο από τη μονόπλευρη οπτική γωνία των ιδιαίτερων συμφερόντων καθώς και από ισχυρές ηθικές δεσμεύσεις. Υπάρχει μια μακρά ελληνική παράδοση για την εκπαίδευση ως κύριο φορέα για τη συντήρηση και διατήρηση, από τη μια γενιά στην άλλη, των αξιών που έχουν διαμορφώσει τις συγκεκριμένες ποιότητες του ελληνικού πολιτισμού στην ιστορική του ανάπτυξη ανά τους αιώνες. Οι ΄Ελληνες αισθάνονται έντονα ότι αυτός ο ρόλος της εκπαίδευσης χρειάζεται να ενδυναμωθεί και, συγκεκριμένα, να προφυλάξει τη διάβρωση της ελληνικής ταυτότητας τη στιγμή που η χώρα τους ενοποιείται βαθμιαία με την Ευρώπη.

12. Αυτός ο "εθνικός" ρόλος της παιδείας, συμβαδίζει με την ισχυρή πίστη στην εκπαίδευση ως κυρίαρχη οδό για κοινωνική πρόοδο και ατομική ανάπτυξη και με την εξίσου μακρά ελληνική παράδοση του κράτους ως εγγυητή των ίσων ευκαιριών. Η αρχή για την ισότητα αναφέρεται ως δικαιολογία για τον συγκεντρωτισμό και την αναγκαιότητα ύπαρξης μιας νομικής βάσης για δράση. ΄Ομως, αυτές οι μορφές ισότητας είναι τώρα απαρχαιωμένες. Προϋποθέτουν ότι η ισότητα απαιτεί από όλους μια ταλαιπωρία διαδικασιών και κανονισμών που διασφαλίζουν τη συμμόρφωση σε προϋπάρχοντες τύπους. Οι πιο σωστές μορφές δημοκρατίας και ισότητας δίνουν την ευκαιρία στο άτομο για ατομική πρόοδο στα πλαίσια μιας πολιτικής γενικευμένων τύπων, δια μέσου διαδικασιών που έχουν προσαρμοστεί στις ανάγκες ατόμων και κοινοτήτων την κατάλληλη ώρα και στον κατάλληλο τόπο. Αυτή είναι πράγματι η ισότητα μέσω της έκφρασης και της συμμετοχής.

13. Ο συγκεντρωτισμός και ο νομικισμός τυγχάνουν επίσης δικαιολογιών διότι μειώνουν τους κινδύνους που σχετίζονται με τα συστήματα εξάρτησης και πελατειακών σχέσεων. Βέβαια, τέτοιου είδους προβλήματα αντιμετωπίζονται καλύτερα όχι με τη χρήση αυστηρών διαδικασιών αλλά με διαφανείς μεθόδους απολογισμού από διεκπεραιωμένο έλεγχο, με τη χρήση διαφόρων τύπων αξιολόγησης και με το μοίρασμα αρμοδιοτήτων δια μέσου μιας αποτελεσματικής αποκέντρωσης. Πράγματι, παρατηρούμε μια ανησυχητική έλλειψη εμπιστοσύνης σε πολλά επίπεδα του συστήματος. Ετσι, πχ, οι μαθητές/σπουδαστές ισχυρίζονται ότι με μια πιο αυστηρή και τακτική αξιολόγηση θα καθυποταχθούν στην πολιτική προκατάληψη των δασκάλων/καθηγητών τους. Οι δάσκαλοι/καθηγητές ισχυρίζονται ότι η εξάλειψη της επετηρίδας, που βασίζεται στην αρχαιότητα της εγγραφής, θα θέσει το διορισμό των καθηγητών στο έλεος του πελατειακού συστήματος. Οι πεποιθήσεις αυτές δημιουργούν σοβαρά εμπόδια ως προς την εξέλιξη του συστήματος σε αρκετά σημεία-κλειδιά. Θα μπορούσαν να αντιμετωπισθούν χρησιμοποιώντας μεθόδους παρόμοιες με αυτές που έχουν ήδη χρησιμοποιηθεί και από άλλα κράτη: όπως "ombudsmen" που δέχονται τα παράπονα πολιτών σχετικά με μια άδικη αξιολόγηση, πρακτική διορισμών από μια δημόσια επιτροπή (βλ. Κύπρος) ή χρησιμοποίηση εξωτερικών κριτών ή εξεταστών (βλ. Ενωμένο Βασίλειο).

14. Ο μηχανιστικός κοινωνικός ισοπεδωτισμός εμφανίζεται: στο δικαίωμα των μαθητών για δωρεάν βιβλία και τροφή, στη λίστα αρχαιότητας που αφορά την εργασία στο δημόσιο τομέα, χωρίς αξιοκρατία για την εξειδικευμένη εργασία (στο οποίο θέμα θα επιστρέψουμε αργότερα), και στο σχεδόν απεριόριστο δικαίωμα κάθε σπουδαστή για την απόκτηση πτυχίου εφόσον έχει εξασφαλισθεί η εισαγωγή του στο πανεπιστήμιο. Έτσι, η νεολαία είναι από πολύ νωρίς κοινωνικοποιημένη στο να θεωρεί το χώρο της εκπαίδευσης σαν "Χώρο συνταξιοδότησης", κάτι που εμποδίζει τους αποτελεσματικούς τρόπους διδασκαλίας, εκμάθησης και αξιολόγησης καθώς επίσης και τη δημιουργία πιο έντεχνων μορφών ιδιωτικής επιχείρησης.

15. ΄Ολες αυτές οι υπερισχύουσες παραδοχές έχουν, σε μεγάλο βαθμό, αρνητικές συνεκδοχές, οι οποίες πρέπει να αντικατασταθούν από μια επαγγελματική ηθική που θέτει ως προϋπόθεση ότι οι δάσκαλοι/καθηγητές θα χρησιμοποιούν την πείρα τους με αλτρουϊστική φροντίδα για τις ανάγκες των πελατών τους. Αυτή η κλασική άποψη του επαγγελματισμού δεν είναι σήμερα τίποτε άλλο παρά η επέκταση του νέου επαγγελματισμού που απαιτεί από τους επαγγελματίες να μην κρύβονται πίσω από την εσωτερική τους γνώση και επιδεξιότητες και να αναζητούν ενεργά τις εκφραζόμενες ανάγκες και τη γνώση των πελατών τους με τους οποίους έχουν μια επαφή ενεργητικής συνεργασίας. Αυτή η σχέση όχι μόνο αρμόζει στο καθήκον του εκπαιδευτικού, αλλά επίσης κάνει το επάγγελμα του δασκάλου/καθηγητή πράγματι ικανοποιητικό.

54
Πόροι

7. Το πρώτο μεγάλο πρόβλημα είναι αυτό της ανεπάρκειας των πόρων.Παρά τις πρόσφατες αυξήσεις, οι δαπάνες της Ελλάδας για την εκπαίδευση είναι στο 4,2% του Ακαθάριστου Εθνικού Προϊόντος (Α.Ε.Π.) και το μερίδιο της δημόσιας δαπάνης είναι 6,8%. Σε περιόδους ανάπτυξης, κάποιες χώρες του ΟΟΣΑ αφιέρωσαν 20% των προϋπολογισμών τους στην εκπαίδευση, υψηλότερο και από αυτό της άμυνας. Εν όψει της ισχυρής απαίτησης για εκπαίδευση και των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η Ελλάδα στο να οδηγήσει την οικονομία της στην κατάλληλη ταχύτητα, οι διατιθέμενοι πόροι είναι αυτονόητα ανεπαρκείς.

8. Η ανεπάρκεια των δημοσίων κονδυλίων που προβλέπονται είναι φανερή από τα εξής: αφ' ενός ένας μεγάλος αριθμός μαθητών φοιτά στα σχολεία εκ περιτροπής (βάρδιες), τα σχολεία έχουν ανεπαρκή συντήρηση, εποπτικά μέσα και εξοπλισμό, και, αφ' ετέρου, το πιο σημαντικό και επικίνδυνο για την αξιοπιστία του συστήματος και αυτών που εργάζονται σ' αυτό, η πλειοψηφία των γονέων θεωρεί αναγκαίο να πληρώνει μεγάλα χρηματικά ποσά για πρόσθετη εκπαίδευση σε ιδιωτικά φροντιστήρια. Είναι ανεπαρκείς οι πόροι για την εξασφάλιση επαρκών χώρων διδασκαλίας. Οι συνθήκες εργασίας των δασκάλων/καθηγητών είναι πολύ κακές και υπάρχει πλήρης ανεπάρκεια στη μετεκπαίδευση των δασκάλων/καθηγητών από την υπηρεσία τους. Επιπροσθέτως, πολλοί φοιτητές ξοδεύουν ελληνικά χρήματα για να παρακολουθήσουν πανεπιστημιακά μαθήματα στο εξωτερικό και εάν τα έξοδα, που γίνονται για την ιδιωτική εκπαίδευση, τα φροντιστήρια, και τις σπουδές στο εξωτερικό προστεθούν στις δημόσιες δαπάνες, τότε οι δαπάνες για την ελληνική εκπαίδευση θα μπορούσαν να καταχωρηθούν μεταξύ των υψηλοτέρων και όχι των χαμηλοτέρων στις χώρες του ΟΟΣΑ.

9. Είναι εύκολο γι' αυτούς που βρίσκονται εκτός του χώρου να πουν "ξοδέψετε περισσότερα" και εμείς αναγνωρίζουμε ότι οι προτάσεις μας κοστίζουν χρήματα. Αλλά την ίδια ώρα η Ελλάδα έχει εντυπωσιακά μη οικονομικά κεφάλαια. Υπάρχουν μεγάλοι πόροι αποθεμάτων οικογενειακής και κοινοτικής συμμετοχής, δημιουργικότητας και πρωτοβουλίας που δεν έχουν αξιοποιηθεί. Πολλές από τις πιο σημαντικές αλλαγές απαιτούν αλλαγή στη νοοτροπία και στον τρόπο χειρισμού παρά επιπλέον ποσά.

10. Αν και υπάρχει μια ισχυρή παράδοση υπέρ των δημοσίων υπηρεσιών για όλους, φαίνεται αναγκαίο να βρούμε τρόπους με τους οποίους η εκπαίδευση μπορεί να προσελκύσει περισσότερους πόρους. ΄Οσον αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση, κάποια οικογενειακή συνεισφορά σε δίδακτρα και άλλες δαπάνες δεν αποκλείεται από τους εμπειρογνώμονες, αν και κατανοούμε ότι αυτό θα μπορούσε να συναντήσει σθεναρή αντίσταση. Μια δυνατότητα θα μπορούσε να είναι η εξασφάλιση περισσότερων θέσεων στα πανεπιστήμια με το να επιτρέπουν στις τοπικές αρχές την ανεύρεση των επιπρόσθετων χρημάτων που χρειάζονται. Η προοπτική των πρόσθετων κατά τόπους φόρων ίσως είναι προτιμητέα από τα μεγάλα βάρη που επιβαρύνουν τους γονείς, των οποίων τα παιδιά φοιτούν στο εξωτερικό και σε κάποιες περιπτώσεις, σε χαμηλής ποιότητας πανεπιστήμια.

Τα πανεπιστήμια θα μπορούσαν αποτελεσματικά να ζητήσουν χρηματοδότηση από τους ευκατάστατους ΄Ελληνες του εξωτερικού και ιδιαίτερα για τη στήριξη εδρών ταλαντούχων καθηγητών. Θα μπορούσαν να εξετάσουν την έκταση στην οποία οι αναγνωρισμένες δραστηριότητες πανεπιστημίων θα ήταν δυνατό να χρησιμοποιηθούν για να προσελκύσουν περισσότερα χρηματικά ποσά. Στο επίπεδο της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, σχολικές επιτροπές ήδη συγκεντρώνουν χρήματα για την κάλυψη κτιριακών αναγκών και συντήρησης. Τα εκπαιδευτικά ιδρύματα είναι απαραίτητο να παραμείνουν πιστά στις αρχές τους, αλλά και η υιοθέτηση ενός επιχειρηματικού πνεύματος θα μπορούσε να ενισχύσει παρά να συρρικνώσει την ποιότητα που ήδη παρέχεται.
55
Γενικές Παρατηρήσεις

4. Η αυτοαξιολόγηση δείχνει την τεράστια πρόοδο στις παροχές και στις μεταρρυθμίσεις στη δομή που έχουν πραγματοποιηθεί στο διάστημα που μεσολάβησε από την τελευταία κριτική επισκόπηση που δημοσιεύθηκε το 1980. Η Ελλάδα αξίζει μεγάλο έπαινο γι' αυτά. ΄Ομως, απομένουν να αντιμετωπισθούν αρκετά σημαντικά ζητήματα/προβλήματα. Η μεγάλη αφοσίωση στην εκπαίδευση, ως παράγοντα δύναμης και της ατομικής και της κοινωνικής ανάπτυξης, είναι απονευρωμένη και άγονη σε κάθε φάση της, από ένα εν πολλοίς ακατάλληλο ''σύστημα'', που ουσιαστικά προετοιμάζει το μαθητή και το φοιτητή να εργασθεί σε μια οικονομία μικρομεσαίων βιοτεχνιών ή σ' ένα διογκωμένο δημόσιο τομέα. Ενα σύστημα που είναι συνδεδεμένο μ' ένα νομικίστικο, συγκεντρωτικό και πολιτικοποιημένο πελατειακό σύστημα που ενδεχομένως "οδηγεί σε ασφυξία" ανθρώπους προικισμένους με ικανότητες και ανώτερα κίνητρα.

Συναντήσαμε ελάχιστους που επικροτούν αυτό το σύστημα.Υψηλά αποτελέσματα συχνά επιτυγχάνονται όχι λόγω του συστήματος, αλλά παρά την ύπαρξή του. Κατά τις επισκέψεις μας στα ιδρύματα συναντήσαμε άτομα που εξέφρασαν δυσαρέσκεια ακόμα και αγανάκτηση με τη διοίκηση και το περιεχόμενο της εκπαίδευσης. Αυτά τα συναισθήματα θα μπορούσαν να μετατραπούν μέσω ενός συναινετικού προγράμματος για ριζική αλλαγή από τη τυραννία του παρελθόντος όσον αφορά νομικές, διοικητικές και δομικές εκπαιδευτικές ακαμψίες. Είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχει αρκετή πολιτική και επαγγελματική συναίνεση υπέρ της αλλαγής που θα ήταν σε θέση να παρέχει τη δυνατότητα μιας ρητής και προμελετημένης μεταρρύθμισης.

5. Πιστεύουμε ότι η Ελλάδα πρέπει αποτελεσματικά να προετοιμαστεί ως προς την εκμετάλλευση των τεράστιων ικανοτήτων του λαού της μέσω της βελτιώσεως του εκπαιδευτικού της συστήματος. Επιβάλλεται να απαντήσει στα εξής ερωτήματα: Πώς θα ήμαστε σε θέση να αναγνωρίσουμε και να προετοιμάσουμε τη νεολαία που θα οδηγήσει την Ελλάδα στο μελλοντικό της ρόλο σε μια ενωμένη Ευρώπη ; Με ποιον τρόπο το εκπαιδευτικό σύστημα μπορεί να μας διαβεβαιώσει ότι έχουμε τις δεξιότητες για την εξασφάλιση αφ'ενός ενός ανταγωνιστικού και ποιοτικού προϊόντος από την αγροτική ενασχόληση και την προώθησή του στην αγορά, αλλά και για την αντιμετώπιση των αναγκών μιας ταχέως αναπτυσσόμενης οικονομίας υπηρεσιών; Πώς μπορεί η ελληνική εκπαίδευση να διασφαλίσει ότι οι ΄Ελληνες έχουν πλήρη συνείδηση και αφοσίωση στην πολιτιστική τους κληρονομιά ώστε να την προστατεύσουν και να αποφευχθεί η αλλοίωσή της και η ασύδοτη εμπορική ανάπτυξη; Πώς μπορούν τα εκπαιδευτικά ιδρύματα να διασφαλίσουν ότι η Ελλάδα αξιοποιεί όλα τα επιτεύγματα στο χώρο της πληροφορικής;

6. Λαμβάνοντας υπόψη αυτούς τους προβληματισμούς, έχουμε επισημάνει τα ακόλουθα σημεία που χρειάζονται μελέτη και αφορούν ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα:

Πόροι
Υφιστάμενες κοινωνικές και ηθικές παραδοχές
Ποιοτική αναβάθμιση
Ο τρόπος χάραξης πολιτικής
Αποκέντρωση
Αξιολόγηση
Αναλύουμε το κάθε ένα από αυτά ξεχωριστά.
56
Κριτική Επισκόπηση
του Ελληνικού Εκπαιδευτικού Συστήματος
από τον ΟΟΣΑ

Προκαταρκτικά Συμπεράσματα των Εμπειρογνωμόνων

1. Το Υπουργείο και η Ομάδα Εργασίας του έχουν εκπονήσει ένα σαφές, καλά τεκμηριωμένο και αυτοκριτικού χαρακτήρα κείμενο επισκόπησης της εκπαίδευσης (αυτοαξιολόγησης) . Η δέουσα επιμέλεια για τη σύνταξή του θα αποδειχθεί, από μόνη της, ότι είναι ένα σημαντικό στοιχείο στην όλη πορεία της διαδικασίας μεταρρύθμισης. Αποτελεί ένδειξη της αποφασιστικότητας για την αντιμετώπιση και επίλυση δύσκολων ζητημάτων.
2. Με αυτό το προκαταρκτικό κείμενο συμπερασμάτων, θέτουμε προς συζήτηση θέματα που είναι ήδη γνωστά σε όσους ενδιαφέρονται για την παιδεία στην Ελλάδα. Κρίνουμε όμως αναγκαίο και λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία άλλων παρόμοιων χωρών να δώσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα των προβλημάτων και μερικές πιθανές λύσεις σαν αφορμή για περαιτέρω συζήτηση.

3. Πρώτα απ' όλα, λαμβάνουμε υπόψη μας τα προβλήματα που αγγίζουν το συνολικό σύστημα και συνεχίζουμε μετά εξετάζοντας συγκεκριμένα σημεία σχετικά με τα διάφορα στάδιά του. Σε όλες τις περιπτώσεις, γίνεται φανερό ότι τα γενικά προβλήματα επηρεάζουν τα συγκεκριμένα προβλήματα.
57
08/05/2014

«Πάτωσε» η ελληνική εκπαίδευση - Τελευταία απ' όλες τις ευρωπαϊκές χώρες κατατάσσεται μαζί με χώρες όπως η Ινδονησία, το Μεξικό και η Βραζιλία

H χώρα μας «πάτωσε» στην κυριολεξία  σε σύγκριση με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες στον εκπαιδευτικό τομέα και «φιγουράρει» στην τελευταία θέση ανάμεσα σε χώρες του υπόλοιπου κόσμου που χαρακτηρίζονται ως «αναδυόμενες» οικονομίες όπως η Ινδονησία, το Μεξικό και η Βραζιλία!

Συγκεκριμένα, ο Βρετανικός εκδοτικός οίκος Pearson ανέθεσε στο περιοδικό Economist να εκπονήσει για λογαριασμό του μελέτη για τα καλύτερα εκπαιδευτικά συστήματα στον κόσμο η οποία βασίστηκε στις επιδόσεις των φοιτητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, στο ποσοστό των αποφοίτων τριτοβάθμιας εκπαίδευσης,σε δύο Αμερικανικές εκπαιδευτικές μελέτες καθώς και στα στοιχεία του ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) που προκύπτουν από τα pisa tests (τεστ συνήθως σε μαθηματικά προβλήματα ανάμεσα σε μαθητές διαφορετικών χωρών).

Το δυσάρεστο για την Ελλάδα είναι ότι ανάμεσα στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες ήρθε τελευταία στην Ευρώπη, ενώ σε παγκόσμιο επίπεδο κατατάσσεται δίπλα σε χώρες αναπτυσσόμενες όπως η Ινδονησία, το Μεξικό και η Βραζιλία.

Ο διευθύνων σύμβουλος του εκδοτικού οίκου Pearsdon, John Fallon, τόνισε ότι τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν την στενή σχέση που υπάρχει ανάμεσα  στην οικονομική κατάσταση μιας χώρας και στο εκπαιδευτικό της σύστημα.

Πρώτη στον κατάλογο των χωρών με το καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα στον κόσμο έρχεται η Νότια Κορέα, ενώ ακολουθούν η Ιαπωνία, η Σιγκαπούρη και το Χονγκ Κονγκ. Σύμφωνα με την έκθεση η μεγάλη άνοδος των Ασιατικών χωρών στον εκπαιδευτικό τομέα οφείλεται στην στενή συνεργασία οικογένειας, μαθητών και εκπαιδευτικής κοινότητας, καθώς και στον σεβασμό που τρέφουν σε αυτές τις χώρες για τους εκπαιδευτικούς.

Η Βρετανία καταλαμβάνει την έκτη θέση ανάμεσα στις υπόλοιπες χώρες σε παγκόσμιο επίπεδο, ενώ η Φινλανδία, που επί χρόνια είχε την πρωτιά, έχει εκτοπιστεί στην πέμπτη θέση διεθνώς.

Έκπληξη αποτελεί η άνοδος της Πολωνίας που όπως δείχνει η κατάταξή της στην δέκατη θέση παγκοσμίως έχει παρουσιάσει σημαντική άνοδο στο εκπαιδευτικό της σύστημα μετά το τέλος του κομμουνισμού στη χώρα!

Δείτε την κατάταξη των  20 πρώτων χωρών  με βάση το εκπαιδευτικό τους σύστημα:


1. Νότια Κορέα

2.Ιαπωνία

3. Σιγκαπούρη

4. Χονγκ Κονγκ

5. Φινλανδία

6. Βρετανία

7. Καναδάς

8. Ολλανδία

9. Ιρλανδία

10. Πολωνία

11. Δανία

12. Γερμανία

13. Ρωσία

14. ΗΠΑ

15. Αυστραλία

16. Νέα Ζηλανδία

17. Ισραήλ

18. Βέλγιο

19.  Δημοκρατία της Τσεχίας

20. Ελβετία
58
Παιδεία και Πολιτισμός / Απ: Η εκπαίδευση σήμερα στην Ελλάδα....
« Τελευταίο μήνυμα από Ορφέας στις Φεβρουαρίου 14, 2020, 05:34:52 μμ »
«Αυξημένο άγχος επιδόσεων οδηγεί σε ψυχικές δυσκολίες»
Μάγια Αλιβιζάτου, PhD, ψυχολόγος σε Ιδιωτικό Σχολείο


«Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε ότι τα παιδιά έχουν πολύ αυξημένο άγχος για τις επιδόσεις τους και για το μέλλον τους. Αυτό οφείλεται σε πολλούς παράγοντες όπως στο εκπαιδευτικό σύστημα, στις απαιτήσεις των γονέων και στην αβεβαιότητα που έχει προκαλέσει η κρίση. Το γεγονός ότι το εκπαιδευτικό σύστημα αλλάζει συνεχώς δεν βοηθάει καθόλου τα παιδιά ούτε ακαδημαϊκά αλλά ούτε και ψυχολογικά. Βρίσκονται σε μια συνεχή αλλαγή και αβεβαιότητα. Το πρόγραμμά τους είναι πολύ επιβαρυμένο και ειδικά στις τελευταίες τάξεις του λυκείου δεν έχουν καθόλου ελεύθερο χρόνο με αποτέλεσμα να μην εκτονώνονται με άλλες δραστηριότητες. Υπάρχουν επίσης πολλοί μαθητές οι οποίοι δυσκολεύονται πολύ να αποδώσουν σε αυτό το σύστημα, μαθητές με πολύ καλή κριτική σκέψη που όμως δεν μπορούν να μάθουν τα μαθήματα "παπαγαλία". Το άγχος που βιώνουν οι μαθητές μπορεί σε μερικές περιπτώσεις να οδηγήσει σε άλλες δυσκολίες όπως διατροφικές διαταραχές, κρίσεις πανικού και άλλες συναισθηματικές δυσκολίες».
59
Παιδεία και Πολιτισμός / Απ: Η εκπαίδευση σήμερα στην Ελλάδα....
« Τελευταίο μήνυμα από Ορφέας στις Φεβρουαρίου 14, 2020, 05:33:53 μμ »
«Απουσία ανθρωπιστικών αξιών, έλλειψη ελεύθερου χρόνου»
Νίκος Ιερομνήμων, δάσκαλος-φιλόλογος, υποδιευθυντής Δημοτικού, Σχολής Χιλλ


«Οι σημερινοί μαθητές έχουν χάσει το κέφι τους, τη διάθεσή τους για μάθηση, και βρίσκονται εγκλωβισμένοι σε ένα εκπαιδευτικό  σύστημα που μόνο άγχος, κούραση και αδιαφορία τους προκαλεί. Η κρατούσα άποψη των εκπαιδευτικών είναι ότι τα περισσότερα από τα σχολικά εγχειρίδια ευθύνονται για την κατάντια των μαθητών και αντίστοιχα για τους εκπαιδευτικούς δεν αποτελούν τα καταλληλότερα εργαλεία.
Στο παρελθόν υπήρχαν μύθοι, παραδόσεις, ποιήματα, κείμενα κλασικής λογοτεχνίας, σχήματα λόγου, αλληγορίες, συμβολισμοί  που ζωντάνευαν τη γλώσσα και ενεργοποιούσαν τη σκέψη και την κρίση των παιδιών.

Οι μεγάλες αποστάσεις που χωρίζουν τους μαθητές, κυρίως των μεγαλουπόλεων, περιορίζουν ή εξαλείφουν τη δυνατότητα συνύπαρξής τους, κατά τις απογευματινές ώρες. Αν προστεθούν οι εξωσχολικές δραστηριότητες, καταλήγουμε στον ανύπαρκτο ελεύθερο χρόνο τους. Θα μπορούσε να εξοικονομηθεί χρόνος κατά τη διάρκεια του σχολικού προγράμματος, αν η πολιτεία ενίσχυε το πρόγραμμα και το περιεχόμενο της διδασκαλίας ξένων γλωσσών πιστοποιώντας τη γνώση τους με τίτλο επάρκειας.

Ακόμη και το ολοήμερο σχολείο θα μπορούσε να καλύψει ουσιαστικά κάποιες από τις απογευματινές δραστηριότητες των παιδιών, υλοποιώντας με σωστό σχεδιασμό καλλιτεχνικές και αθλητικές δραστηριότητες απαλλάσσοντάς τα από επιπλέον κούραση και δέσμευση χρόνου.

Μέσα από τα σύγχρονα συστήματα προάγεται η τεχνοκρατική εκπαίδευση σε βάρος της ανθρωπιστικής παιδείας. Λείπουν σήμερα τα θετικά πρότυπα από τα παιδιά. Χρειάζεται συστηματικά κι όχι περιστασιακά  να διδάσκονται οι αξίες, να επιδιώκεται η συνειδητή εφαρμογή τους από τη μικρή ηλικία μέχρι αυτές να αποτελέσουν τρόπο ζωής. Μόνο έτσι θα αντιμετωπίσουν την άκρατη ισοπέδωση και τελμάτωση της σύγχρονης κοινωνίας.

Θα πρέπει όμως το εκπαιδευτικό μας σύστημα να μεριμνήσει σοβαρά για την καλύτερη αξιοποίηση του μαθητικού του δυναμικού. Οι χαρισματικοί μαθητές στροβιλίζονται στη δίνη του να  καλυφθούν οι ανάγκες των περισσοτέρων χωρίς οι ίδιοι να έχουν κάποιο κίνητρο για να προχωρήσουν βήματα πιο μακριά. Το αποτέλεσμα είναι να βαριούνται στο μάθημα, να αδιαφορούν και εν τέλει να το απαξιώνουν, αφού δε βρίσκουν ενδιαφέρον σ’ αυτό.

Οι αδύναμοι μαθητές αντίστοιχα, συνθλίβονται κάτω από την πίεση της πολύπλοκης και ανοργάνωτης ύλης. Πολλοί εκπαιδευτικοί καταβάλλουν φιλότιμες προσπάθειες να διατηρήσουν το ενδιαφέρον και τη δημιουργικότητα των παιδιών αυτών, αλλά δεν έχουν ούτε τα απαραίτητα εργαλεία, ούτε και τον απαιτούμενο χρόνο».
60
Παιδεία και Πολιτισμός / Απ: Η εκπαίδευση σήμερα στην Ελλάδα....
« Τελευταίο μήνυμα από Ορφέας στις Φεβρουαρίου 14, 2020, 05:32:50 μμ »
«Μαθητοκεντρική εκπαίδευση»
Σπύρος Ν. Πολλάλης, καθηγητής Harvard University, President Κολλεγίου Αθηνών- Κολλεγίου Ψυχικού


«Το εκπαιδευτικό σύστημα πρέπει να προσαρμοστεί στη σημερινή εποχή. Οι μαθητές, το κέντρο κάθε προσπάθειας στην εκπαίδευση, πρέπει να προετοιμάζονται για τον κόσμο, για διεθνή ανταγωνισμό, όχι για το στενό ελληνικό χώρο. Τα βασικά στοιχεία που πρέπει να αποκομίζει ο μαθητής μέσα από το σχολείο είναι η ικανότητα για κριτική σκέψη, η συγκέντρωση πληροφοριών από πολλαπλές πηγές, η αξιολόγηση των πηγών, η σύνθεση. Η μάθηση να εστιάζει στον τρόπο μάθησης για ένα κόσμο που συνέχεια αλλάζει και όχι σε αποστήθιση πληροφοριών. Να μην χανόμαστε σε επουσιώδη πράγματα και να χάνονται οι καλές προθέσεις σε πολυπλοκότητα. Με μια αμερικάνικη προσέγγιση που βασίζεται σε ουσία και αποτέλεσμα, σε απλότητα αλλά και σε βαθύτητα. Να εμβαθύνουμε στην ελληνική γλώσσα, στην αρχαία ελληνική φιλοσοφία, στον Πλάτωνα και Αριστοτέλη, στην βαθιά ουσιαστική αγάπη για τη χώρα μας που θα τους συνοδεύει όταν βρίσκονται έξω από τα σύνορα της. Είναι σημαντικό στις μέρες μας είναι να δημιουργούμε χαρακτήρες και προσωπικότητες, είναι το ίδιο σημαντικό με το να δίνουμε γνώσεις.

Το εκπαιδευτικό σύστημα οφείλει να είναι μαθητοκεντρικό, το αντίθετο από αυτό που κάνει σήμερα το ελληνικό σχολείο. Σημαντικός ο ρόλος του καθηγητή στην τάξη, η πηγή έμπνευσης, να διευκολύνει τη διαδικασία μάθησης. Για να το επιτύχουμε είναι απαραίτητο ο καθηγητής να έχει την δυνατότητα να αποδώσει ό,τι καλύτερο μπορεί, να παρέχουμε ένα περιβάλλον δημιουργικό, ελεύθερο, εκκολαπτήριο νέων ιδεών και νέων προσεγγίσεων, ένα ουσιαστικό ακαδημαϊκό περιβάλλον. Το σημερινό σχολείο μπορεί και πρέπει να βάλει τέτοιους στόχους. Μπορεί να δώσει την εκπαίδευση που χρειάζεται ο μαθητής και το σχολείο του 21ου αιώνα. Για να ολοκληρώσει όμως με επιτυχία μια τέτοια προσέγγιση χρειάζεται την συνδρομή της πολιτείας. Με ακριβώς την αντίθετη νοοτροπία που είχε η πολιτεία μέχρι σήμερα. Χρειάζεται πλαίσιο αποκέντρωσης και αυτονομίας, με υψηλή μόνο εποπτεία. Χρειάζεται ελευθερία στο που να δίνει έμφαση στην ύλη και στο τρόπο διδασκαλίας της. Να δίνει ευκαιρίες στους καθηγητές του να εκπαιδευτούν για ένα διαφορετικό σχολείο, να είναι καινοτόμοι. Να αξιοποιεί με τον καλύτερο τρόπο τα μέσα που έχει στη διάθεση του και τις εγκαταστάσεις του. Να έχει ευθύνη και να λογοδοτεί για τα αποτελέσματα του.»
Σελίδες: 1 ... 4 5 [6] 7 8 ... 10