Τελευταία μηνύματα

Σελίδες: 1 ... 3 4 [5] 6 7 ... 10
41
Υλικοτεχνική υποδομή των σχολείων

59. Υπάρχουν εντυπωσιακές διαφορές μεταξύ σχολείων σχετικά με την επάρκεια της κτιριακής τους υποδομής, την ποιότητά της, τη χαρακτηριστική της αρχιτεκτονική και το φυσικό περιβάλλον για την εκμάθηση και διδασκαλία. Διαφέρουν επίσης ως προς την ποιότητα του εξοπλισμού, τα εποπτικά μέσα και τη γενική συντήρηση.

60. Ιδιαίτερα στις μεγαλουπόλεις, πολλά σχολεία λειτουργούν κάτω από απαράδεκτες συνθήκες, με δύο ή τρεις βάρδιες διδασκαλίας. Όλοι οι χώροι: εργαστήρια, αίθουσες καθηγητών, αποθήκες ακόμη και διάδρομοι έχουν διαρρυθμισθεί για να καλύψουν διδακτικές ανάγκες. Κανόνες υγιεινής και ασφαλείας δεν φαίνεται να λαμβάνονται υπόψη.

61. Ένα πρόγραμμα εθνικής προτεραιότητας για τη βελτίωση των συνθηκών αυτών, με πόρους ειδικά διατιθεμένους για το σκοπό αυτό, χρειάζεται επειγόντως. Η ευθύνη για τη συντήρηση και τις επισκευές πρέπει να παραμείνει στα χέρια των τοπικών αρχών, αλλά οι πρωτοβουλίες και των σχολείων και των τοπικών αρχών ως προς την εξασφάλιση κάποιας βελτίωσης είναι απαραίτητο να προωθηθούν, τα δε εμπόδια νομικής και διοικητικής φύσεως θα πρέπει να ξεπεραστούν. Επιπροσθέτως, η χρήση των πόρων, που παρέχονται από συλλόγους γονέων και τοπικές επιχειρήσεις, πρέπει να ενθαρρύνεται. Το Υπουργείο επιβάλλεται να διαθέτει τα αντίστοιχα συμπληρωματικά κονδύλια για τέτοια έργα. Τέτοιου είδους ενέργειες θα ενθαρρύνουν την αίσθηση ευθύνης από πλευράς των τοπικών παραγόντων για τα δικά τους σχολεία και θα οδηγήσουν στην εμπέδωση ενός αισθήματος ιδιοκτησίας του οποίου η έλλειψη είναι προφανής.


42
Τα σχολεία

56. Παρά τη μεγάλη εμπιστοσύνη στη δύναμη της εκπαίδευσης, ο πολύς κόσμος γενικά αποδοκιμάζει τις παροχές που στηρίζονται στα χρήματα. Η παρακολούθηση φροντιστηρίων ή τα ιδιωτικά μαθήματα αποτελούν για κάθε σπιτικό εύλογη καταδίκη των δημόσιων σχολείων.

57. Τα σχολεία αντιμετωπίζουν το μεγάλο βάρος της γραφειοκρατικής εξουσίας σε αντιπαράθεση προς το έργο της διαπαιδαγώγησης και το κυρίαρχο πρότυπο παραγωγής και μετάδοσης της γνώσης. Οι εκπαιδευτικοί απομακρύνονται από το επάγγελμά τους εξ αιτίας ενός προγράμματος, εθνικά προσδιορισμένου, το οποίο εν μέρει κατακρίνουν και δεν αφήνει περιθώρια για πρωτοβουλία ή ανάπτυξη. Η εξουθενωτική πίεση από τον ανταγωνισμό για τα πανεπιστήμια καταδυναστεύει τις δυο τελευταίες τάξεις του λυκείου και υπονομεύει την εκπαίδευση που έχει δοθεί στις προηγούμενες τάξεις, αφού αυτή στηρίζεται στην επιδεξιότητα των μαθητών να απομνημονεύουν ολόκληρα αποσπάσματα από την προκαθορισμένη ύλη των σχολικών βιβλίων.

58. Πολύ λίγα σχολεία έχουν να επιδείξουν σημάδια ευεξίας και ζωτικότητας. Δεν υπάρχουν εκθέσεις μαθητικών εργασιών. Τα σχολεία στεγάζονται σε μονότονα κτίρια χωρίς στοιχεία που να δείχνουν ότι ανήκουν σε επαγγελματίες ή μαθητές. Οι φθορές του εξοπλισμού είναι το σύμπτωμα της αποξένωσης από το σχολείο. Η αντιμετώπιση του προβλήματος μπορεί να συμπεριλαμβάνει την ενεργό συμμετοχή των μαθητών στη διαχείριση των σχολείων για να αναπτύξουν το αίσθημα του καθήκοντος και της υπευθυνότητας. Μερικά σχολεία, ωστόσο, σε αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές φαίνεται να αντιλαμβάνονται το ρόλο τους και επιδεικνύουν μία εφευρετικότητα ως προς τη διάθεση των πόρων. Αυτά τα σχολεία όμως δεν είναι σε θέση να προσφέρουν στους μαθητές τους εκπαίδευση προσαρμοσμένη στις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας. Επιπλέον συγχωνεύσεις σε μεγαλύτερα σχολεία φαίνονται αναπόφευκτες για εκπαιδευτικούς λόγους, αν και αναγνωρίζουμε πλήρως την κοινωνική αξία του σχολείου του χωριού.
43
Πανεπιστήμια και ΤΕΙ

48. Η απαίτηση των μη πανεπιστημιακών ιδρυμάτων Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης (ΤΕΙ) για το δικαίωμα παροχής πτυχίων ισοδύναμων με τα πανεπιστημιακά, δεν διαφέρει από τον γνωστό τρόπο εξέλιξης των πραγμάτων στα περισσότερα κράτη. Είναι κάτι που συμβαίνει ήδη και σε κάποιες άλλες χώρες όπου υπάρχει μια Τριτοβάθμια Εκπαίδευση δύο επιπέδων.

49. Δύο ξεχωριστά ερωτήματα προκύπτουν από τέτοιου είδους απαιτήσεις. Πρώτον, ποιος είναι ο σκοπός και ο χαρακτήρας του προγράμματος σπουδών που προσφέρεται; Αυτό εξαρτάται από τον προσδιορισμό που έχει δοθεί στην τριτοβάθμια εκπαίδευση σε επίπεδο παροχής πτυχίων. Το δεύτερο ερώτημα έχει να κάνει ως προς το εάν τα μαθήματα που προσφέρονται είναι πράγματι πτυχιακού επιπέδου.

50. Ως προς το πρώτο ερώτημα, μπορούμε να πούμε ότι οι βασικές δραστηριότητες της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης πηγάζουν από την παραγωγή και χρήση γνώσης που ελέγχεται, επαληθεύεται και εφαρμόζεται σύμφωνα με τους κανόνες τεκμηρίωσης και απόδειξης που δημιουργούν οι ακαδημαϊκοί. Σε πολλές περιοχές, βέβαια, η ακαδημαϊκή δημιουργία γνώσης έχει τη σφραγίδα της αλληλεπίδρασης με εξωτερικές πηγές. Στη διδακτική της λειτουργία η τριτοβάθμια εκπαίδευση συνίσταται σε μεταλυκειακές σπουδές που ολοκληρώνονται σε ιδρύματα στελεχωμένα με επιστήμονες που απασχολούνται ή έχουν εμπειρίες από γνώση που παράγεται από έρευνα ή μελέτη. Σε πολλές χώρες, αυτή η αποστολή, με αυτόν τον τρόπο επιτελούμενη, διέπει τα ιδρύματα/σχολές των οποίων οι διδάσκοντες ενδιαφέρονται περισσότερο για την εφαρμογή και αφομοίωση του μαθήματος παρά για την προαγωγή της γνώσης, η εργασία των οποίων, ωστόσο, βασίζεται στη σύγχρονη έρευνα, ανάπτυξη και επιστημονική μελέτη.

51. Αυτό θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσω του ελέγχου στις εργασίες πτυχιακού επιπέδου, χωρίς ιδιαίτερη έμφαση στην κατοχή διδακτορικού τίτλου, κάτι που άλλωστε συζητείται και σε άλλες χώρες κατά πόσο είναι αναγκαίο προσόν για διδασκαλία στο επίπεδο σπουδών για την απόκτηση πρώτου πτυχίου. 1/4ταν έχουμε να κάνουμε με μεταπτυχιακές σπουδές , εφαρμόζεται ένα άλλο σκεπτικό.

52. Δεδομένου του ευρέος πεδίου της διδασκαλίας και των προσόντων του εκπαιδευτικού προσωπικού των ΤΕΙ, είναι αναγκαίο να εξειδικεύσουμε τα απαραίτητα προσόντα για κάθε τύπο προγράμματος και θα ήταν κατά κάποιο τρόπο απρόσφορο να συσχετίζονται είτε οι μισθολογικές κλίμακες είτε οι ακαδημαϊκοί τίτλοι με τους πανεπιστημιακούς. Ιδιαίτερα, τον τίτλο του "καθηγητή πανεπιστημίου" θα μπορούσαν να διατηρήσουν εκείνοι που έχουν αποδείξει ότι ηγούνται, πέρα από τα όρια της δικής τους σχολής, στην επιστημονική κατάρτιση και ερευνητική εργασία στον τομέα που τους αφορά.

53. Είναι δυνατόν ένα ορισμένο έργο των ΤΕΙ να προσδιορισθεί εν μέρει ως τριτοβάθμια εκπαίδευση ως προς τη διδακτική ύλη και τους στόχους της διδασκαλίας. Το να αξιολογήσουμε τις σπουδές που αυτά παρέχουν σήμερα ήταν πέρα από τους στόχους μας. Αλλά παραμένει η ποιοτική διάσταση. Η έγκριση σπουδών επιπέδου πτυχίου θα μπορούσε να προϋποθέτει διαδικασίες πιστοποίησης κατά τις οποίες: θα υποβάλλονται σε κρίση και τα αντικείμενα της διδασκόμενης ύλης και η διδασκόμενη ύλη, θα διαπιστώνονται τα προσόντα των διδασκόντων, θα ελέγχεται ο τρόπος αξιολόγησής τους, και εάν καθίσταται δυνατόν, θα υπάρχει απευθείας παρακολούθηση της διδασκαλίας από άποψη ποιότητας. Χρειάζεται να θεσπιστούν μηχανισμοί που θα διασυνδέσουν τα ΤΕΙ, τα πανεπιστήμια και τα επαγγέλματα για τα οποία προορίζονται. Αυτές οι διαδικασίες έχουν καταστεί αποτελεσματικές σε άλλες χώρες. Ευελπιστούμε ότι σπουδές ενός τέτοιου επιπέδου θα προσφέρονται όλο και περισσότερο και θα πιστοποιούνται όπως απαιτείται.

54. Δίνουμε έμφαση στο ότι αυτό δεν σημαίνει ότι τα ΤΕΙ θα μπορούσαν "να γίνουν πανεπιστήμια". Οι επικυρώσεις θα αφορούν ορισμένες σπουδές, όχι όμως ολόκληρα τα ιδρύματα.

55. Η αναγνώριση των ΤΕΙ, βάσει αυτών των αυστηρών όρων, θα παράσχει πολλά πλεονεκτήματα. Θα προσέθετε στο απόθεμα των αναγνωρισμένων, εάν όχι των πλέον προτιμητέων, σπουδών σε μια εποχή που η πίεση στα πανεπιστήμια για σπουδές είναι μεγάλη. Θα υπήρχε η δυνατότητα για μια σειρά μαθημάτων, που απαιτούν επιστημονική έρευνα για τη λύση πρακτικών προβλημάτων, να δοκιμάζονται και να αναγνωρίζονται για την εκπαιδευτική τους αξιοπιστία. Η δυνατότητα πιστοποιήσεων θα αναβαθμίσει την ποιότητα των εισαγομένων φοιτητών στα ΤΕΙ καθώς και αυτή του εκπαιδευτικού προσωπικού. Θα μπορούσε επίσης να θέσει επί τάπητος το μείζον θέμα της σημασίας και της ποιότητας της διδασκαλίας στα ανώτερα και ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελούν αντικείμενο αξιολόγησης.
44
Συγκεκριμένες παρατηρήσεις για τα επίπεδα της παιδείας
Τριτοβάθμια Εκπαίδευση

41. Αρκετά θέματα προκύπτουν σχετικά με την ποιότητα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Η ζήτηση για το επίπεδο αυτής της εκπαίδευσης είναι μεγάλη μολονότι η αγορά εργασίας δεν έχει τη δυνατότητα να απορροφήσει όλους τους πτυχιούχους σε δουλειές αντίστοιχες με το επίπεδό τους. Συμμεριζόμαστε τη γνώμη γονέων, φοιτητών και πολλών άλλων ατόμων της ελληνικής κοινωνίας που πιστεύουν ότι, παρόλο που δεν υπάρχουν διαθέσιμες δουλειές, η Ελλάδα θα έχει κέρδος από έναν πληθυσμό με υψηλό επίπεδο παιδείας, ιδιαίτερα εάν οι μεταρρυθμίσεις γίνουν στο περιεχόμενο και τον τρόπο διδασκαλίας της διδασκόμενης ύλης, σε όλα τα επίπεδα, ώστε να ενθαρρύνουν τη δημιουργικότητα, προσαρμοστικότητα και πρωτοβουλία που θα επαυξήσουν την οικονομική διαφοροποίηση και αποδοτικότητα.

42. Όμως, προς το παρόν, η ζήτηση αντιμετωπίζεται περισσότερο ακολουθώντας τις αρχές μιας "μηχανιστικής ισότητας", παρά βάσει ενός σχεδιασμού του ανθρωπίνου δυναμικού ή της ελεύθερης αγοράς. Θα πρέπει τουλάχιστον να γίνει μια προσπάθεια ενδεικτικού σχεδιασμού που θα λαμβάνει υπόψη τις μακροπρόθεσμες τάσεις. Προτείναμε προηγουμένως ότι περισσότερα εκπαιδευτικά ιδρύματα θα μπορούσαν να χρηματοδοτηθούν από τις τοπικές αρχές και τις ιδιωτικές προσφορές. Επιπροσθέτως, εάν τα ΤΕΙ προσφέρουν μαθήματα πανεπιστημιακού επιπέδου, κάτι τέτοιο θα βοηθούσε στην αντιμετώπιση της ζήτησης. Εάν τα πανεπιστήμια αποκτήσουν μεγαλύτερη δύναμη από ακαδημαϊκής, οικονομικής και θεσμικής πλευράς, θα είναι επίσης δυνατή η ανάπτυξη μιας τριτοβάθμιας ιδιωτικής εκπαίδευσης που θα παράγει τελειόφοιτους/πτυχιούχους με τα ίδια επαγγελματικά δικαιώματα όπως αυτά που έχουν οι πτυχιούχοι κρατικών πανεπιστημίων, αλλά χωρίς καμία επιβάρυνση για το φορολογούμενο και μόνο μετά από αυστηρό έλεγχο πιστοποίησης των σπουδών. Γνωρίζουμε όμως ότι προτείνοντας μία τέτοιου είδους ιδιωτική τριτοβάθμια εκπαίδευση θα έλθουμε σε αντίθεση με το βαθιά ριζωμένο πιστεύω ότι η τριτοβάθμια εκπαίδευση πρέπει να μείνει δημόσιο αγαθό. Ο περιορισμός που αφορά την αναγνώριση των διδακτορικών από αναγνωρισμένα πανεπιστήμια της αλλοδαπής, για τους αποφοίτους που δεν έχουν το ισχύον αναγνωρισμένο ελληνικό πτυχίο, πρέπει, πάντως, να καταργηθεί, όπως απαιτείται από τις ρυθμίσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Περαιτέρω μέτρα ως προς την αντιμετώπιση της ζήτησης θα περιλαμβάνουν την πιστοποίηση για την αναβάθμιση των τμημάτων ΤΕΙ, στα οποία αναφερόμεθα στη συνέχεια.

43. Παρά τη μεγάλη ζήτηση, η πανεπιστημιακή εκπαίδευση δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες ενός πληθυσμού που πιστεύει και υπολογίζει τόσο πολύ στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Οι παρακάτω παρατηρήσεις σηματοδοτούν την κριτική που αφορά την ακαδημαϊκή συμπεριφορά.

Παρατηρήσαμε τα εξής:

η τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν ανταποκρίνεται πλήρως στην κοινωνική ζήτηση, με επακόλουθα έναν νοσηρό ανταγωνισμό για εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση που επηρεάζει την ποιότητα της παιδείας στα λύκεια και τις ακαδημαϊκές συνήθειες των φοιτητών στο χώρο της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης.
μερικά καλώς πληροφορημένα άτομα πιστεύουν ότι θα μπορούσαν να εισαχθούν περισσότεροι φοιτητές διότι ο μέσος όρος διδασκαλίας των καθηγητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης δεν είναι πάνω από 3-5 ώρες την εβδομάδα. Υπάρχουν όμως δικαιολογημένα παράπονα ότι οι μεγάλες αυξήσεις των εισακτέων φοιτητών γίνονται από το Υπουργείο μονόπλευρα και χωρίς καμία προειδοποίηση.
τα πανεπιστήμια παραλαμβάνουν ικανούς μαθητές αλλά πολλοί από αυτούς "καταρτίζονται" αντί να "εκπαιδεύονται", εξ αιτίας μιας διδασκόμενης ύλης που εξαρτάται από μια δέσμη προκαθορισμένων βιβλίων και "σημειώσεων" μαθημάτων που έχουν γραφτεί επ' αμοιβή από τους καθηγητές τους.
επειδή τα βιβλία είναι δωρεάν, οι φοιτητές δεν χρησιμοποιούν συχνά τη βιβλιοθήκη. Τα χρήματα που χρησιμοποιούνται για τα βιβλία που προσφέρονται δωρεάν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για την αγορά βιβλίων στις βιβλιοθήκες.

οι δομές των τμημάτων παραμένουν τόσο στεγανές ώστε η παροχή κοινών ή δια-τμηματικών πτυχίων μεταξύ τμημάτων είναι αδύνατη.

οι σπουδαστές δεν είναι ελεύθεροι να επιλέγουν μαθήματα της αρεσκείας τους. Τα συστήματα με "μονάδες κατοχύρωσης" (credit unit) μπορεί να μειονεκτούν αλλά επιτρέπουν μια ελευθερία κινήσεως μεταξύ ακαδημαϊκών προτιμήσεων.

επιτρέπεται στους σπουδαστές να συνεχίζουν δωρεάν, χωρίς την πληρωμή διδάκτρων, ακόμη και μετά από αποτυχία στα μαθήματά τους. Κάποια ρύθμιση χρειάζεται ώστε τα πανεπιστήμια να μπορούν να απαλλαγούν από τους ανεπαρκείς και απρόθυμους σπουδαστές ίσως με κάποια συνολική μέθοδο αξιολόγησης στο τέλος του δεύτερου έτους των σπουδών τους. Ξέρουμε ότι η προσπάθεια που έγινε για την εισαγωγή μιας τέτοιας ρύθμισης αποσύρθηκε εξ αιτίας της ισχυρής αντίθεσης που παρουσιάστηκε. Τέτοιες καταχρήσεις στη συνέχιση των σπουδών θα πρέπει να αποθαρρύνονται με την επιβολή διδάκτρων εφόσον και η δεύτερη προσπάθεια του φοιτητή για προαγωγή δεν έχει αποτέλεσμα.

η παρουσία φοιτητών που "λιμνάζουν" (ανενεργοί) ίσως είναι επιτρεπτή διότι προφανώς με αυτή την μέθοδο έχουμε τη "στάθμευση" (parking) των νέων ή, σε μερικές περιπτώσεις, όχι των τόσο νέων ατόμων, που θα ήταν αλλιώς άνεργοι. Τα πανεπιστήμια όντως παρέχουν ένα είδος ταυτότητας για τη νεολαία που θα μπορούσε απλά να είναι "άνεργη". Όμως, εξ αιτίας του ότι η μετακίνηση δια μέσου του συστήματος επιβραδύνεται κατ' αυτό τον τρόπο, κάθε χρόνο γίνονται όλο και λιγότερες εισαγωγές. Επιπροσθέτως, αφού ο αριθμός των αδρανών φοιτητών δεν έχει καταγραφεί με ακρίβεια, ο καταμερισμός θέσεων εκ μέρους του Υπουργείου Παιδείας είναι διαστρεβλωμένος.

44. Έχουμε πληροφορίες και όχι μόνο από φοιτητές, για την αμέλεια, ως προς τα φροντιστηριακά καθήκοντα και αυτά της διδασκαλίας εκ μέρους μερικών καθηγητών με τους οποίους είναι σχεδόν αδύνατο να υπάρξει οποιαδήποτε μορφή συμβουλευτικής ή άλλης επαφής. Πιστεύουμε ότι μια αξιολόγηση του τρόπου διδασκαλίας σε όλη την κλίμακα θα είναι δίκαιη για όσους εκπληρούν σωστά τα καθήκοντα διδασκαλίας και θα ενθαρρύνει τους καθηγητές ("senior academics") να συμμετέχουν στη διαμόρφωση της εκπαιδευτικής ύλης και στην αποτελεσματική διοργάνωση της διδασκαλίας και ομαδικής εργασίας για τους φοιτητές. Κατ' αυτό τον τρόπο, θα τους παρέχεται η οποιαδήποτε βοήθεια που έχουν ανάγκη. Εάν η άσκηση του επαγγέλματος του εκπαιδευτικού ευθυγραμμίζεται με τις πραγματικές ανάγκες των φοιτητών, τότε θα υπάρξει επιδοκιμασία των πανεπιστημίων από το κοινωνικό σύνολο και υποστήριξη καλύτερων συνθηκών εργασίας για το εκπαιδευτικό τους προσωπικό.

45. Κατανοούμε ότι το δικαίωμα για δωρεάν παιδεία είναι κατοχυρωμένο από το Σύνταγμα. Αλλά, καθώς φαίνεται, αυτό δεν συμπεριλαμβάνει το δικαίωμα για δωρεάν σίτιση, διαμονή και βιβλία που συνολικά οδηγούν στη δημιουργία ενός "οικοτροφείου" φοιτητών (pensionariat) που τους καθιστά μαλθακούς ως προς την πρόσκτηση μιας καλής εκπαίδευσης.

46. Τα ελληνικά πανεπιστήμια είναι ώριμα ιδρύματα που θα έπρεπε να έχουν τη δυνατότητα να χαράζουν τη δική τους μελλοντική πορεία χρησιμοποιώντας τους πόρους που τους αναλογούν μέσα από ένα αποτελεσματικό και διαφανές πλαίσιο εθνικού σχεδιασμού και με υπευθυνότητα που θα κατοχυρώνεται από τις πάγιες διαδικασίες αξιολόγησης

47. Ωστόσο, η αυτοδιοίκηση μεταφέρει τα όποια προβλήματα διαχείρισης στην εσωτερική της δομή και ως εκ τούτου, προκύπτουν τα εξής:

εξωτερικές ομάδες ατόμων, όπως εργοδότες, θα μπορούσαν να ασχοληθούν με τα πανεπιστήμια, ιδρύοντας ίσως ομάδες παροχής συμβουλών που θα είχαν τη δυνατότητα ενίσχυσης του κύρους των πανεπιστημίων.

μεγαλύτερες ελευθερίες για τα πανεπιστήμια σημαίνουν τη δημιουργία αποτελεσματικής διαχείρισης και σχεδιασμού μέσα στον πανεπιστημιακό χώρο. Αυτό ίσως οδηγήσει στη μετατόπιση καθηκόντων προς την κατεύθυνση της πρυτανείας, η δε σχέση που θα προκύψει με τις συγκλήτους σε θέματα λήψης αποφάσεων θα χρειαστεί μια εκ νέου οριοθέτηση.
οι περισσότερο φωτισμένες μέθοδοι διδασκαλίας, η σωστή πανεπιστημιακή διοίκηση και αξιολόγηση απαιτούν τη θέσπιση ενός καλά οργανωμένου συστήματος κατάρτισης καθηγητών και διοικητικής ιεραρχίας.
45
Εξετάσεις και αξιολόγηση των μαθητών

35. Η αξιολόγηση των μαθητών θα βασίζεται σε μια συνεχή εκτίμηση της εργασίας τους με αντικειμενικά και συγκριτικά κριτήρια. Γι' αυτό το σκοπό, απαιτείται η δημιουργία (σαν εργαλείο) πρότυπων τεστ επάρκειας, σε εθνική κλίμακα, που θα συνυπολογίζονται με τις αξιολογήσεις των δικών τους καθηγητών. Η βαθμολογική αυτή εκτίμηση θα μπορούσε να έχει παιδαγωγικούς και διαγνωστικούς στόχους αλλά ταυτόχρονα θα πρέπει να επιτρέπει να αντιμετωπίζονται τα σχολεία, το κάθε ένα ξεχωριστά, όπως και ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστημα, ως ένα ενιαίο σύνολο.

36. Πριν δημιουργηθούν αυτά τα "εργαλεία" αξιολόγησης, επιβάλλεται να οριοθετηθούν οι στόχοι της εκπαίδευσης σε κάθε επίπεδο και σε κάθε μάθημα ούτως ώστε οι καθηγητές/δάσκαλοι να έχουν την ευκαιρία εκπλήρωσης των στόχων αυτών οι οποίοι χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα ως αφετηρία αξιολόγησης. Αυτή η μέθοδος θα ενισχύσει έναν τρόπο διδασκαλίας με επιδιωκόμενους στόχους που θα αφήνει περιθώριο για πρωτοβουλίες μαθητών και εκπαιδευτικών. Θα είναι βέβαια ασυμβίβαστη με την πρακτική που απαιτεί τη χρήση ενός και μόνο βιβλίου για την κάλυψη της ύλης.

37. Τα στοιχεία της εμπειρογνωμοσύνης πρέπει να συναθροιστούν για να παρέχουν ένα τεχνικό υπόβαθρο ως προς τις ανωτέρω εξελίξεις αλλά μετά από πλήρεις διαβουλεύσεις με εκπροσώπους των καθηγητών/δασκάλων. Τα ίδια τα σχολεία και οι καθηγητές/δάσκαλοί τους, θα πρέπει να αναλαμβάνουν την τήρηση αυτών των διαδικασιών. Ο έλεγχος των αποτελεσμάτων αυτών των διαδικασιών, είναι αναγκαίο να διεκπεραιώνεται κάτω από ελεγχόμενες συνθήκες, ώστε να εξασφαλίζεται η αντικειμενικότητα.

38. Οι διακανονισμοί που αφορούν τον παρόντα τρόπο αξιολόγησης, με τον οποίο απονέμονται τα απολυτήρια γυμνασίου και λυκείου, είναι ανεπαρκείς διότι δεν εγγυώνται την εγκυρότητα των αποτελεσμάτων αλλά ούτε και ένα "μίνιμουμ" σύγκρισης. Γι'αυτό το λόγο, επιβάλλεται η αντικατάστασή τους από μια αξιολόγηση με κριτήρια σε εθνική κλίμακα χωρίς αυτό να εννοεί την επαναφορά των τελικών διαγωνισμάτων.

Οι αξιολογήσεις των μαθητών από καθηγητές θα γίνονται σε συνδυασμό με τα ανωτέρω αποτελέσματα, ώστε η απονομή του σχολικού απολυτηρίου να παρέχει σαφείς πληροφορίες, σχετικά με τις επιδόσεις του κάθε μαθητή, για να μπορεί κανείς να σχηματίζει απόψεις ως προς την εκπαιδευτική ή επαγγελματική του σταδιοδρομία.

39. Οι πανελλαδικές εξετάσεις για εισαγωγή στη τριτοβάθμια εκπαίδευση, ενθαρρύνουν έναν υπερσυγκεντρωτισμό στα εξεταζόμενα μαθήματα, πράγμα που δεν ενθαρρύνει έναν σωστό τρόπο εργασίας και στο λύκειο και στο πανεπιστήμιο. Το απολυτήριο πρέπει να καλύπτει ολόκληρο το φάσμα των μαθημάτων, που έχει παρακολουθήσει ο/η μαθητής/τρια, σε συνάρτηση με τα αποτελέσματα των πανελλαδικών εξετάσεων. Θα υπάρχει έλεγχος των εξετάσεων ώστε να αίρεται η πλεονάζουσα βαρύτητα της αποστήθισης και να δοκιμάζεται η ικανότητα του εξεταζόμενου ως προς την εφαρμογή ενός κριτικού και δημιουργικού πνεύματος στη γνώση.

40. Το λάθος της κατ' επανάληψη φοιτήσεως των στασίμων μαθητών, μπορεί να αποφεύγεται με την αυτόματη προαγωγή, αλλά τέτοιου είδους προαγωγή μπορεί να αποδειχθεί ασύμφορη για μαθητές/τριες με μαθησιακές δυσκολίες. Η ειδική βοήθεια, σε τέτοιου είδους μαθητές, που θα συμπεριλαμβάνει και την παροχή συμβουλών, θα πρέπει να έχει προτεραιότητα. Κάτι τέτοιο απαιτεί αρκετή προσπάθεια από άποψη προετοιμασίας εκ μέρους των καθηγητών και γι'αυτό το λόγο πρέπει να τους παραχωρηθεί επιπλέον χρόνος για την εκτέλεση του έργου. Η φυσιολογική μείωση του αριθμού των μαθητών μπορεί να χρησιμοποιηθεί προς όφελος μιας τέτοιας πρακτικής αντί μιας αυτόματης μείωσης στο μέγεθος των τμημάτων.
46
Αξιολόγηση Σχολείων

34. Η αξιολόγηση σχολείων επιβάλλεται να ενθαρρύνει τα σχολεία να χρησιμοποιούν την ελευθερία τους προς αποφυγή μιας αποκλειστικής εξάρτησης από ένα εθνικό πρόγραμμα διδασκαλίας που έχει επιβληθεί. Πρέπει επίσης να ενθαρρύνει την αυτοαξιολόγηση που θα χρησιμοποιηθεί ως αφετηρία για την αυτοβελτίωση των σχολείων και επιπροσθέτως για να παρέχει τις απαραίτητες πληροφορίες για εξωτερική/αντικειμενική αξιολόγηση. Είναι απαραίτητο να συσχετίζεται με ένα τεκμηριωμένο σκεπτικό για το ρόλο του καθηγητή και τους στόχους της διδασκαλίας. Μια ενισχυμένη συμβουλευτική υπηρεσία πρέπει να παίξει κάποιο ρόλο στην πορεία της εξωτερικής αυτής αξιολόγησης. Οι αξιολογήσεις πρέπει να διαβιβάζονται σε σχολικές επιτροπές και τοπικές αρχές. Αξιολόγηση θα πρέπει να εφαρμοσθεί και στην ιδιωτική εκπαίδευση.
47
Αξιολόγηση

30. Η εκχώρηση κρατικών αρμοδιοτήτων σε εργασιακό επίπεδο μπορεί να πραγματοποιείται παράλληλα με τη μερική αντικατάσταση των νομοθετικών - ρυθμιστικών ελέγχων, με τις πληροφοριακές - δεοντολογικές επιρροές, συμπεριλαμβάνοντας αυτές που έχουν προκύψει από αξιολόγηση. Σ'αυτή την περίπτωση θα υπάρχει μια συνεργασία ώστε η αξιολόγηση να εγγυάται πρότυπα και σωστή εφαρμογή σε ιδρύματα που είναι απελευθερωμένα από τους μη αναγκαίους κεντρικούς ελέγχους και κανονισμούς. Αξιολόγηση σε όλα τα επίπεδα και τμήματα του συστήματος συμπεριλαμβανομένων των υπουργείων, θα επέτρεπε τη διασφάλιση του απολογισμού, την ορθολογιστική και δίκαιη κατανομή των κονδυλίων και την ανάπτυξη αυτοκριτικής και βελτίωσης στις ομάδες εργασίας. Αυτές οι εγγυήσεις ποιότητας, βασισμένες σε αξιολόγηση διεργασιών και αποτελεσμάτων, θα μπορούσαν να διασφαλισθούν κυρίως με τη συστηματική και δημόσια κριτική των ιδρυμάτων ή εκπαιδευτικών μονάδων.

31. Αξιολόγηση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση όσον αφορά την τριτοβάθμια εκπαίδευση, υπάρχουν αρκετές δυνατότητες. Μια κάπως περιορισμένη χρήση δεικτών επιδόσεων για έρευνα και διδασκαλία θα μπορούσε να προταθεί, αλλά μόνο ως άμεση και όχι έμμεση παρέμβαση. Θα ήταν δυνατόν να υπάρχει μια κριτική της διδασκαλίας από καθηγητές τριτοβάθμιας εκπαίδευσης που να περιλαμβάνει: - τον αυστηρό έλεγχο της διδασκόμενης ύλης που έχει υιοθετηθεί για τον κάθε τομέα. Ο έλεγχος αυτός θα πρέπει να σέβεται την ελεύθερη έκφραση και τη συνολική φροντίδα για την ποιότητα της δομής και των υλικών που θα χρησιμοποιούνται. - τον αυστηρό έλεγχο των διαδικασιών αξιολόγησης επιδόσεων. Οι διαδικασίες ενδέχεται να περιλαμβάνουν και έλεγχο από εξωτερικούς παράγοντες - τον περιορισμένο αριθμό καθορισμένων επισκέψεων καθηγητών τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στις τάξεις - την αξιολόγηση της διδασκαλίας από τους φοιτητές, - την εξωπανεπιστημιακή αξιολόγηση από "πελάτες" (π.χ. από βασικούς εργοδότες)

32. Η αξιολόγηση στην έρευνα είναι λιγότερο δύσκολη απ' ότι στη διδασκαλία γιατί, κατ' αρχάς, τα αποτελέσματά της είναι εκτεθειμένα στην εξωτερική κριτική. Προβάλλουμε την ανάγκη να υπάρχει εγγύηση ότι η αξιολόγηση προσανατολίζεται στο να προωθούνται τα ποιοτικά έργα σε αναφορά με τις ανάγκες της Ελλάδας για ένα ισχυρό επιστημονικό υπόβαθρο που θα προάγει τη θεωρία, θα βελτιώνει τις εργοτεχνικές εφαρμογές, θα επεκτείνει την ιστορική αποκατάσταση και θα συνεχίζει την προβολή του ανεκτίμητου ιστορικού πολιτισμού της χώρας. Είναι αρκετά εύκολο ο ρόλος της αξιολόγησης να είναι καθαρτικός παρά αναπτυξιακός μολονότι θα μπορεί εύλογα αυτό να βοηθήσει στην εξακρίβωση, για το κατάλληλο "φάρμακο", της επίμονα πενιχρής ή ανύπαρκτης λειτουργικότητας.

33. Ένα κέντρο εμπειρογνωμόνων για την αξιολόγηση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι ανάγκη να ιδρυθεί, ανεξάρτητο από το Υπουργείο Παιδείας, για παροχή συμβουλών σε μεθόδους αξιολόγησης και τον έλεγχο της αποτελεσματικότητας και της ισότητας των κανόνων αξιολόγησης σε όλο το σύστημα. Σε άλλες χώρες έχουν προσλάβει εμπειρογνώμονες απ' το εξωτερικό για να επιθεωρούν την ποιότητα της διδασκαλίας και της έρευνας.
48
Αρμοδιότητες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

25. Με αφετηρία ένα τέτοιο μοντέλο, οι σχολικές επιτροπές πρέπει να λειτουργούν μέσα στα πλαίσια που έχουν προσδιοριστεί από τις τοπικές αρχές και την εθνική νομοθεσία για την εκπαίδευση, χωρίς βέβαια να αμφισβητείται ότι η αρμοδιότητα για θέματα παιδείας πρέπει να βρίσκεται στα χέρια ενός και μόνου επιπέδου της τοπικής αυτοδιοίκησης. Σε μια τέτοια περίπτωση οι αρμοδιότητες της τοπικής αυτοδιοίκησης θα μπορούσαν να έχουν ως εξής:

να οριοθετούν τις εκπαιδευτικές ανάγκες της περιοχής τους και να διαθέτουν τους πόρους για την αντιμετώπισή τους χρησιμοποιώντας τα χρήματα για τις αμοιβές των δασκάλων/καθηγητών και άλλους μισθούς, για τα εκπαιδευτήρια και την συντήρησή τους, για συμβουλευτικό σταθμό και την επιμόρφωση επιμόρφωση παράλληλα με την εργασία.
να εγγυώνται ότι παιδιά με ειδικές ανάγκες θα παίρνουν την κατάλληλη μόρφωση
να μεριμνούν για τη διασύνδεση της εκπαιδευτικής διαδικασίας με άλλες λειτουργικές υπηρεσίες όπως αυτή της υγείας και της κοινωνικής εργασίας
να μεριμνούν για την αξιολόγηση των σχολείων (τόσο μέσω αυτο- αξιολόγησης - όσο και από εξωτερικούς κριτές).

26. Όσον αφορά τα πανεπιστήμια, ο νομικός τους χαρακτήρας θα πρέπει να ενδυναμωθεί για να επιτρέπεται σ'αυτά να έχουν, ένα συνολικό προϋπολογισμό χρησιμοποιώντας μια φόρμουλα που θα βασίζεται κυρίως στον αριθμό των φοιτητών. Ο αριθμός των φοιτητών θα μπορούσε να σχεδιαστεί με βάση τις εθνικές ανάγκες και σύμφωνα με τους διαθέσιμους πόρους. Από τα πανεπιστήμια δεν θα ζητείται μεγάλη αύξηση του αριθμού των φοιτητών χωρίς την κατάλληλη προετοιμασία και την εξασφάλιση των πόρων. Θα πρέπει να είναι ελεύθερα να οριοθετούν τα δικά τους ακαδημαϊκά πρότυπα εξεύρεσης προσωπικού, μέσα από διαφανείς διαδικασίες και με διαπραγματεύσεις σε εθνική κλίμακα σχεδιασμού που θα μπορούσαν να παρέχουν εγγυήσεις ότι θα ανταποκρίνονται στις διαπιστούμενες εθνικές ανάγκες, ενώ θα εκπληρώνουν πλήρως την αποστολή τους δημιουργώντας και διαδίδοντας καινοτομίες στο πεδίο της γνώσης και παρέχοντας έλεγχο και κριτική στην ήδη διαμορφωμένη και υφισταμένη επιστημονική γνώση. Είναι απαραίτητο να ενθαρρύνονται ώστε να δημιουργούν δραστηριότητες, που θα αυξάνουν τις προσόδους τους, με την προϋπόθεση ότι αυτές βρίσκονται στα προσδιορίσιμα όρια των εκπαιδευτικών αρμοδιοτήτων της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Πρέπει, ακόμα, να καταργηθούν οι περιττοί έλεγχοι από το Κέντρο Αποφάσεων. Αυτοί οι έλεγχοι σε ευρεία κλίμακα θεωρούνται άσκοποι.

27. Παράλληλα, τα πανεπιστήμια θα πρέπει να αποδέχονται ανεπιφύλακτα την πλήρη αξιολόγηση. Μας έχουν πληροφορήσει ότι η διδακτική ενασχόληση είναι πολύπλευρη και ότι συχνά οι εκπαιδευτικοί έχουν και δεύτερη δουλειά. Η ακαδημαϊκή προσήλωση στις μονομερείς απόψεις ενός και μόνο βιβλίου και τα ελαστικά κριτήρια για την αξιολόγηση των μαθητών δεν είναι δυνατόν να καταλογίζονται εξ ολοκλήρου στην Αθήνα, ως κέντρο αποφάσεων. Η πλήρης αυτονομία θα απομακρύνει τα άλλοθι και τα εμπόδια για προσφορά ποιοτικής εργασίας.

28. Η πραγματική αποκέντρωση θα δημιουργούσε εντελώς διαφορετικά πολιτικά δεδομένα. Με αυτά θα διευρυνόταν η βάση των συμμετεχόντων ως προς την υλοποίηση μιας δραστήριας πολιτικής και οι άνθρωποι θα γίνονταν πιο υπεύθυνοι στην επαγγελματική τους συμπεριφορά. Παράλληλα, θα επιβαλλόταν η ανάγκη για την αποτροπή των πελατειακών σχέσεων και της χειραγώγησης έτσι ώστε οι τοποθετήσεις καθηγητών να γίνονται βάσει: καθορισμένων προσόντων, διακηρύξεων θέσεων εργασίας, που κοινοποιούνται στα μέσα μαζικής ενημέρωσης και του υπερτάτου δικαιώματος του Υπουργού ή του εκπροσώπου του να ασκήσει βέτο όταν πρόκειται για το γενικό καλό. Με παρόμοιο τρόπο τα πανεπιστήμια θα διορίζουν τους καθηγητές τους, αλλά βάσει αυστηρών εθνικών διαδικασιών που θα έχουν κοινοποιηθεί και με διαφανή ακαδημαϊκά κριτήρια ως προς την επιλογή. Η αξιολόγηση θα μπορούσε να διαδραματίσει ένα σημαντικό ρόλο στα προαναφερθέντα.

29. Αυτές οι εξειδικευμένες επισημάνσεις για την αποκέντρωση δεν θα είναι αποτελεσματικές εκτός αν υπάρχουν αντίστοιχες αλλαγές στο κέντρο αποφάσεων. Όντως, καμία αλλαγή δεν θα πρέπει να γίνει παρά μόνο εάν λαμβάνονται υπόψη οι συνέπειές της στα εξαρτώμενα μέρη του όλου συστήματος. Με βάση την ανάλυση των υφισταμένων κεντρικών ελέγχων και του τι χρειάζεται, θα μπορούσαν να υπάρξουν μεταβιβάσεις των πόρων και των αποφάσεων σε βασικά ιδρύματα που θα είναι υπόλογα για την εκπλήρωση των στόχων ως προς τις δαπάνες και κάτω από συνεχή λογιστικό έλεγχο.
49
Τοπική σχολική αυτοδιοίκηση

24. Πιστεύουμε ότι ο Υπουργός πρέπει να κάνει προσπάθειες πειραματισμού στο χώρο της τοπικής σχολικής αυτοδιοίκησης. Υπάρχουν οι πιθανότητες για πολλές μορφές πειραματισμού. Η κλασική μορφή του πειραματισμού, όπως υιοθετείται από άλλες χώρες, προβλέπει μια σχολική επιτροπή αποτελουμένη από γονείς που έχουν εκλεγεί, δασκάλους/καθηγητές, αντιπροσώπους των τοπικών αρχών και τον επικεφαλής δάσκαλο/καθηγητή. Αυτή η επιτροπή ορίζει δασκάλους/καθηγητές χρησιμοποιώντας μια βάση ασφαλείας που αφορά τα προσόντα και την ελεύθερη διαφήμιση της προτεινόμενης εργασίας. Η προαναφερόμενη επιτροπή έχει τη διακριτική ευχέρεια για τα έξοδα σχετικά με τη συντήρηση και τα εποπτικά μέσα (υποκείμενα σε λογιστικό έλεγχο), στα πλαίσια των εθνικών αναλυτικών προγραμμάτων αλλά με ουσιώδη περιθώρια ελευθερίας για την προώθηση του ύφους και περιεχομένου των ανωτέρω. Η επιδίωξη θα είναι να δημιουργηθούν οι κατάλληλες προϋποθέσεις ώστε η εξουσία να μοιράζεται μεταξύ χορηγού και αποδέκτη. Ένα παράδειγμα είναι το ενδεχόμενο να δοθεί στους γονείς κάποιο ποσόν από δημόσιους πόρους, με το οποίο οι ίδιοι θα μπορέσουν να πληρώσουν για την προσχολική εκπαίδευση της δικής τους επιλογής.
50
Αποκέντρωση

20. Η Ελλάδα έχει αρχίσει να κινείται προς την κατεύθυνση της αποκέντρωσης δια μέσου της εισαγωγής των νομαρχιακών εκλογών, της μεταβίβασης στην πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια αυτοδιοίκηση όχι μόνον χρηματικών πόρων αλλά και εξουσιών για τα σχολικά κτίρια, για τη σωστή λειτουργία και συντήρησή τους και τη δυνατότητα εξυπηρέτησης κάποιων πολιτιστικών και εκπαιδευτικών αναγκών σε σχέση με τους δήμους, τη δημιουργία περιφερειακών εκπαιδευτικών επιτροπών όπου υπάρχει εκπροσώπηση στα δύο επίπεδα καθώς και τη δημιουργία σχολικών επιτροπών. Επι προσθέτως, έχει δοθεί στα πανεπιστήμια το δικαίωμα της αυτοδιοίκησης.

21. Μολονότι οι διακανονισμοί αυτοί είναι ημιτελείς και πρόσφατοι στην εφαρμογή, ήδη παρουσιάζουν κάποιες λογικές και λειτουργικές ελλείψεις. Επειδή δεν υπάρχουν σαφείς προσδιορισμοί ως προς τα δικαιώματα και τις ευθύνες που αφορούν τα διάφορα επίπεδα παιδείας, θα πρέπει κάτι τέτοιο να καθοριστεί ώστε να συμπεριλαμβάνει όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη: από το Υπουργείο μέχρι τον κάθε δάσκαλο/καθηγητή, μαθητή και γονιό. Τα κριτήρια για την αποκέντρωση θα καθορίζουν εάν τα σχολεία, τα πανεπιστήμια και τα υπόλοιπα εκπαιδευτικά ιδρύματα θα μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν πλήρως την επαγγελματική τους κρίση αποφασίζοντας τη χρήση των διατιθέμενων πόρων ανάλογα με τα τοπικά δεδομένα και εάν οι μαθητές και οι γονείς τους έχουν το δικαίωμα έκφρασης σχετικά με την ποιότητα και το περιεχομένο που τους παρέχεται. Το κριτήριο για τον τοπικό έλεγχο και συμμετοχή πρέπει να λειτουργεί μέσα στο πλαίσιο αρχών της εκλεγείσας τοπικής αυτοδιοίκησης και σχεδιασμού ούτως ώστε οι τοπικές αρχές να μπορούν να εξασφαλίζουν τη δικαιοσύνη και την αποτελεσματική χρήση των πόρων στο επίπεδο εργασίας. Το σχολείο λοιπόν πρέπει να απολαμβάνει τη μεγαλύτερη δυνατή ελευθερία κίνησης στα πλαίσια που έχουν καθορίσει οι τοπικές αρχές.

22. Παρά τα βήματα αποκέντρωσης που έχουν γίνει, το εκπαιδευτικό σύστημα παραμένει συγκεντρωτικό. Το πρόγραμμα μαθημάτων προδιαγράφεται από το κέντρο αποφάσεων και οι δάσκαλοι/καθηγητές δεν έχουν κανένα περιθώριο για μια δημιουργική ερμηνεία ή εξέλιξη αλλά παραμένουν "εξαρτημένοι" από τα βιβλία που έχει προσδιορίσει το κέντρο αποφάσεων.

23. Παράλληλα, δεν υπάρχει κάποια ορθολογική αντιμετώπιση της τοπικής αυτοδιοίκησης για την παιδεία. Δεν είναι καθόλου λογικό από οργανωτικής πλευράς να μοιράζονται τα προβλεπόμενα κεφάλαια ανά περιφέρεια, για τη συντήρηση κτιρίων χωρίς αυτό να συνδέεται με αποφάσεις που έχουν παρθεί από το Υπουργείο σχετικά με τη μορφή των σχολικών δραστηριοτήτων. Αυτός ο διαχωρισμός εξηγεί το λόγο για τον οποίο τα σχολικά κτίρια θεωρούνται σαν μια συλλογή από διδακτικούς χώρους παρά ως ένα κτίσμα σχεδιασμένο για τις εκπαιδευτικές ιδέες και ανάγκες. Εμφανίζονται σαν άχαρα κτίρια που δεν ανήκουν σε κανένα.
Σελίδες: 1 ... 3 4 [5] 6 7 ... 10